MINISTERE DE L'INSTRUCTION PUBLIQUE ET DES BEAUX-ARTS, Catalogue général des manuscrits des bibliothèques publiques de France. Départements. Tome XXV. Poitiers [par A.F.  Lièvre et Auguste Molinier], Valenciennes [par Auguste Molinier], Paris, E. Plon, Nourrit et Cie , 1894,  p. 250-251.

_______________________________________________________________________________________________________

 

     150 (143). " In hoc corpore continentur libri octo Gregorii Nazanzeni episcopi, id est Apologeticus lib. I ; de epifanis sive de natali Domini lib. I ; de luminibus vel secundis epifanis lib. I ; de Pentecosten vel Spiritu sancto lib. I ; in semetipso de agro regressus, lib. I ; de Hieremia dicta praesente imperatore, apud quem intercedit pro quodam periclitante, lib. I ; de reconciliatione monachi, lib. I ; de grandinis vastatione, cum pater episcopus reticeret, lib. I ."

     En tête, 8 distiques, dont voici le titre, le premier et le dernier vers :

                                                       "Versus beati Gregorii papae.
                                                       Virgo parens hac luce Deumque virumque creavit...
                                                       Et mortem jussit mortuus ipse mori."

     Début de la préface du traducteur, Rufin : " Prefacio Rufini ad Apronianum. - Proficiscenti mihi ex Urbe... " - Fol. 140 v°." Gregorii  episcopi de grandinis vastatione, cum pater episcopus reticeret, explicit liber octavus. Lege feliciter. "

     A la suite, cinq pièces, dont voici le détail :

1°  Poésie latine, dont Mangeart a publié le texte (p. 124) :     
                                                       "Dominus celi rex et conditor, .
                                                       Maris et terre fomes et auctor..."                 

2°  Prose latine en l' honneur de Ste Eulalie :
                                                       "Cantica virginis Eulalie, concine, suavissima cithara... "
3°  Cantilène romane de Ste Eulalie : "Buona pulcella... "
4°  "Rithmus teutonicus de piae memoriae Hludvico rege, filio Hludvici aeque regis."
5°  Poème latin de 15 distiques. Premiers et derniers vers :
                                                        "Vis fidei tanta est quae germine prodit amoris...
                                                        Ut curae fratri sint mea vota tibi. "

    Ce célèbre manuscrit a été souvent examiné, et divers fac-similés ont été publiés des dernières pages depuis la découverte de la cantilène de Ste Eulalie et du poème allemand par Hermann de Fallersleben, en 1837. On trouvera notamment un fac-similé du texte roman dans les Anciens Monuments de la langue française, publiés par M. G. Paris.

    Le corps du manuscrit est du plein IXe siècle, ainsi que les articles additionnels 1 et 2.  143 feuillets. 237 sur 150 millim.  Titres en capitales conjointes de bon style. Minuscule assez forte et régulière. Rel. en peau non apprêtée. - (Saint-Amand;   Index major, XLVII; ancien F, 112; Sanderus, F, 112.) 

 

[Accès au microfilm du manuscrit 150]